Okno wykuszowe – co to jest, wady i zalety, aranżacje

Wykuszowe okno – historia i konstrukcja

Wykusz to nadwieszona forma architektoniczna na ścianie elewacyjnej, która wystaje ze ścian budynku. Jest on nadwieszony powyżej parteru o wysokości jednej bądź kilku kondygnacji.

Pierwotnie był to element konstrukcji ścian warownych, a jego pochodzenia można dopatrywać się na Bliskim Wschodzie. Do Europy moda na wykusze przyszła wraz z wyprawami krzyżowymi. Co ciekawe, w epoce gotyku pełniły one funkcję toalety. Największą popularność okna wykuszowe zyskały w epoce renesansu. Wówczas architekci docenili ich możliwości dekoracyjne i wykusze najczęściej zdobiły pałace, gdzie urozmaicały przestrzenie reprezentatywne.

Konstrukcja wykuszu może przyjmować różne formy. Przykładowo, strop dolny i górny mogą być samonośnymi wspornikami, wówczas słupki okienne nie muszą być konstrukcją nośną. Taka konstrukcja formy architektonicznej pozwala na przeszklenie każdej ze ścian. Słupki międzyokienne mogą być także częścią nośną budynku jednak będzie to mniej dekoracyjne rozwiązanie, szczególnie gdy będą one zamurowane.

Niezależnie od rozwiązania, konstrukcja zawsze musi być stabilnie połączona z częścią nośną budynku. Podstawą wykuszu jest płyta konstrukcyjna, która utwardza się na murze nośnym lub stropie, a także wzmacnia odpowiednim zbrojeniem.

Okno wykuszowe, a ryzalit

Dość często wykusz mylony jest z ryzalitem, a różnica pomiędzy nimi jest dość znaczna. Zarówno wykusz, jak i ryzalit stanowią element dekoracyjny ścian, jednak różnią się konstrukcją.

Wykusz można nazwać formą zabudowanego balkonu o kształcie prostokąta, wielokąta bądź półkola, natomiast ryzalit posadowiony jest na fundamentach i stanowi integralną część budynku.

Jakie okna do wykuszu?

Bezsprzecznie można stwierdzić, że przeszklony wykusz wygląda bardzo stylowo i znacznie zwiększa atrakcyjność wizualną budynku. Jednak nawet najbardziej atrakcyjna forma konstrukcyjna może zostać zniweczona przez nieodpowiednio dobrane okna.

Okno wykuszowe powinno przede wszystkim odpowiadać zewnętrznej formie budynku, jak i wewnętrznej części dekoracyjnej domu. W przypadku domu urządzonego w stylu klasycznym, warto wybrać tradycyjne drewniane okno wykuszowe ze szprosami, natomiast przy bardziej nowoczesnych projektach, dobrym pomysłem będą okna wykuszowe PCV, które dopełnią modernistyczny charakter bryły i oddadzą styl wewnątrz domu.

Warto zwrócić uwagę także na odpowiednią izolację cieplną okien, która będzie zależna od współczynnika przenikania ciepła U i sposobu montażu. Okno wykuszowe z niskim współczynnikiem U oraz ciepłym montażem powinny skutecznie przeciwdziałać stratom ciepła.

W przypadku, gdy okno wykuszowe położone jest od strony południowej, warto rozważyć montaż szyby przeciwsłonecznej wykonanej np. ze szkła antisol lub refleksyjnego. Zmniejszają one doświetlenie pomieszczenia, dzięki czemu zmniejszy się także nagrzewanie przestrzeni, co może być sporą zaletą w szczególnie upalne dni.

Okno wykuszowe – wady i zalety

Bezsprzecznie okno wykuszowe stanowi jedną z ciekawszym form konstrukcyjnych budynku. Znacząco podnosi atrakcyjność wizualną elewacji, a także powiększa przestrzeń użytkową domu. Co więcej, doskonale doświetla wnętrze, dlatego często wykusze były budowane w reprezentatywnych częściach pałacu np. w jadalni.

Jednak stworzenie wykuszu nie jest tanią ani mało pracochłonną czynnością. Okno wykuszowe podniesie koszty związane z budową domu, a także przedłuża czas budowy. Co więcej, zwiększona ilość światła będzie powodować szybsze nagrzewanie się pomieszczeń, co może być naprawdę uciążliwe latem. Z tego względu, decydując się na taką formą konstrukcyjną, warto bardzo dobrze rozważyć to, w której części budynku najrozsądniej będzie umieścić wykusz, jaka będzie jego powierzchnia, a także jak bardzo zostanie przeszkolony.

Jak udekorować okna wykuszowe?

Wykusz daje naprawdę sporo możliwości aranżacyjnych. Bryłę możesz wykorzystać jako przestrzeń do czytania, odpoczynku, jadalnię czy kuchnię. Dość często w staroangielskich wnętrzach wykusz był miejscem, w którym to ustawiano leżankę do czytania książek.

Ze względu na to, że wykusz jest zazwyczaj w sporej części przeszklony, to należy zadbać o jego odpowiednie przysłonięcie, które ograniczy część wpadającego światła.

W przypadku, gdy celem jest całkowite zaciemnienie pomieszczeń, najlepiej sprawdzą się rolety zewnętrzne. Rolety umieszczone na zewnątrz budynku skutecznie “odetną” dostęp światła do okien wykuszowych. Jeśli zaś domownikom zależy na tym, by przestrzeń pozostała cały czas lekko oświetlona to zdecydowanie lepszą propozycją będą rolety wewnętrzne bądź zasłony na powieszone na karniszach.

Jaki karnisz do wykuszu?

Ze względu na to, że wykusz ma dość nietypową bryłę, karnisz do okna wykuszowego zazwyczaj jest wykonywany w kilku częściach. Karnisz wykuszowy najczęściej stanowią:

• trzy rury, których długość dopasowana jest do wymiarów ścian wykuszu,
• sześć wsporników, które umieszcza się ścianie bądź suficie okna wykuszowego,
• dwa łączniki, które służą do połączenia ze sobą wszystkich części,
• dwie końcówki do karniszy.

Jak powiesić firanki w wykuszu i jakie wybrać?

Wykuszowe okno daje ogromne możliwości aranżacyjne, co daje nieograniczoną liczbę rozwiązań w przypadku dekoracji okien. Najczęściej dekoratorzy wnętrz wybierają podwójne karnisze, na których zawieszane są zasłony oraz firany. Zasłony są spinane w celu dekoracji przestrzeni pomiędzy oknami wykuszowymi, a firany delikatnie przysłaniają dzienne światło.

To, jakie firanki na okno wykuszowe wybrać, powinno być uzależnione głównie od stylu dekoracyjnego wnętrz.

Coraz popularniejszą aranżacją okien wykuszowych są firany V-ki, które zasłaniają jedynie część przeszklenia. Z pewnością będą stanowić efektowne dopełnienie wnętrz klasycznych i mogą być wspaniałą dekoracją salonu.

W bardziej nowoczesnych przestrzeniach ciekawą opcją mogą być panele z tkaniny, które również wieszane są na karniszu. Są one bardziej minimalistyczne, dlatego doskonale dopełnią powściągliwe dekoracje pomieszczenia.